ખાવાના સ્વાદથી જાણો ગ્રહો સાથે સ્વાદ જોડાણ, તત્ત્વો અને ઋતુઓનો સંબંધ જાણ્યા પછી સ્વસ્થ રહેવા માટેની બાબતો…

ઘણીવાર લોકો કહે છે કે નાસ્તો કે શાક સારું બનાવ્યું છે પણ સ્વાદ નથી આવતો, આવું કહેવા પર પરિવારના અન્ય સભ્યો કહે છે કે લાગે છે કે તેની તબિયત ખરાબ છે, નહીં તો બધાને ખૂબ જ સ્વાદિષ્ટ લાગે છે. વાસ્તવમાં તેની પાછળનું કારણ તેની કુંડળીના ગ્રહો છે.

 

સ્વાદ અને ગ્રહોના જોડાણને જાણતા પહેલા, વ્યક્તિએ જ્યોતિષ અને આયુર્વેદના દૃષ્ટિકોણથી વાત, પિત્ત અને કફ વિશે પણ જાણવું જોઈએ. આ ત્રણને ત્રિદોષ કહેવામાં આવે છે જેની સીધી અસર લોકો પર પડે છે અને તેનો સીધો સંબંધ સ્વાસ્થ્ય સાથે છે. આ સાથે પાંચ તત્વો અને ઋતુઓ વિશે પણ સમજવું જરૂરી છે. આયુર્વેદ અનુસાર, સ્વાદના છ પ્રકાર છે. દરેક સ્વાદમાં પાંચમાંથી બે તત્વોનું મિશ્રણ હોય છે, જેમાંથી તે સ્વાદની ઊર્જા અને લાક્ષણિકતા નક્કી કરી શકાય છે. તેના આધારે સમજી શકાય છે કે કયો સ્વાદ વધશે કે કયો ત્રિદોષ ઘટશે.

 

ગ્રહો સાથે સ્વાદ જોડાણ
સૂર્ય- મુખ્યત્વે પિત્ત અને વાતનો અમુક ભાગ ધરાવે છે. આ તત્વ અગ્નિ છે. મોસમ ગરમ છે અને સ્વાદ કડવો છે.
ચંદ્ર- મુખ્યત્વે વાત અને કફનો અમુક ભાગ ધરાવે છે. તેનો સ્વાદ ખારો છે. તેનું તત્વ પાણી છે અને ઋતુ વરસાદ છે.
મંગળ- પિત્ત મુખ્ય છે, તેનો સ્વાદ તીખો છે અને તે અગ્નિનું તત્વ છે. તેની ઋતુ ઉનાળો છે.
બુધ- વાત, પિત્ત અને કફ એ ત્રણ દોષોનો સંગમ છે. તેનો સ્વાદ મિશ્રિત છે. તત્વ પૃથ્વી છે અને ઋતુ પાનખર છે.
ગુરુ- તે મુખ્યત્વે કફ અને વાતથી અમુક અંશે પ્રભાવિત થાય છે અને તેનો સ્વાદ મીઠો હોય છે. તેનું તત્વ આકાશ છે અને ઋતુ હેમંત છે.
શુક્ર- મુખ્યત્વે વાત પરંતુ અમુક અંશે કફ મુખ્ય અને સ્વાદ ખાટો છે. તત્વ પાણી છે અને ઋતુ વસંત છે.
શનિ- મુખ્યત્વે વાત અને તેનો કેટલોક ભાગ કફ છે અને સ્વાદ તુચ્છ છે, તત્વ વાયુ છે, ઋતુ ઠંડી છે.

 

ગ્રહની ઋતુ પ્રમાણે ભોજન કરો
ગ્રહો અને સ્વાદ, તત્ત્વો અને ઋતુઓનો સંબંધ જાણ્યા પછી, સ્વસ્થ રહેવા માટે, તેમને અનુકૂળ ખોરાક લેવો સ્વાસ્થ્યપ્રદ રહેશે. જો શરીરમાં વાટ દોષ હોય તો મીઠી, ખારી અને ખાટી વસ્તુઓનું સેવન ફાયદાકારક છે કારણ કે આ વસ્તુઓના સેવનથી વાત દોષ ઓછો થાય છે. જો શરીરમાં કફની માત્રા વધુ હોય તો કડવા સ્વાદની વસ્તુઓનું સેવન કરવાથી ફાયદો થાય છે. જો પિત્તા વધારે હોય તો ખારા સ્વાદની ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓ ઓછામાં ઓછી ખાવી જોઈએ, તેમજ ખાટા અને તીખા સ્વાદની વસ્તુઓ ન ખાવી જોઈએ. પિત્તને નિયંત્રિત કરવા માટે હળદર, ધાણા વગેરે જેવા ઠંડક મસાલાનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ.

 

સાવન મહિનામાં આ વસ્તુઓ ન ખાવી
એ જ રીતે, અમુક વસ્તુઓના વપરાશ પર ચોક્કસ સિઝનમાં પ્રતિબંધ હોવાનું કહેવામાં આવ્યું છે. ચોક્કસ ઋતુ પર ગ્રહનો અધિકાર છે. શવનના સમયમાં કેટલીક વસ્તુઓનું સેવન બિલકુલ ન કરવું જોઈએ. જેમ-
સાવન માં દૂધ અને દહી ન ખાવું જોઈએ.
ડુંગળી ન ખાવી જોઈએ,
રીંગણનું શાક ન ખાવું જોઈએ,
માત્ર કઢી ન ખાવી જોઈએ, પરંતુ તેમાં પકોડી જેવી વસ્તુ ઉમેરીને તેનું સેવન કરવું જોઈએ. આ તેમાં રહેલા હાનિકારક તત્વને મર્યાદિત કરી શકે છે,
સાવન મહિનામાં લીલા શાકભાજી ન ખાવા જોઈએ.
આ ઋતુમાં વાસી વસ્તુઓનું સેવન પણ ન કરવું જોઈએ.

Leave a Comment